Tovar omborda necha kun yotadi

"Aylanish koeffitsiyenti to'rt" degan gap mutaxassisga tushunarli, lekin ombor mudiri yoki egasi uchun mavhum. "Tovar omborda o'rtacha 91 kun yotadi" degan gap esa darrov tushuniladi: taxminan uch oy. Shu ko'rsatkich zaxira kunlari deyiladi va u aylanish koeffitsiyentidan olinadi.

Formula va misol

Zaxira kunlari = 365 ÷ aylanish koeffitsiyenti.

Xuddi shu natijani boshqa yo'l bilan ham olish mumkin: o'rtacha zaxira ÷ bir kunlik tannarx. Misol: yillik tannarx 1200 mln so'm, o'rtacha zaxira 300 mln so'm, aylanish 4. Birinchi yo'l: 365 ÷ 4 ≈ 91 kun. Ikkinchi yo'l: kunlik tannarx 1200 ÷ 365 ≈ 3,29 mln so'm, 300 ÷ 3,29 ≈ 91 kun. Ikkalasi mos keladi.

Natijani o'qish oson: 91 kun — omborga qo'yilgan pul o'rtacha uch oydan keyin qaytadi. Yetkazib berish atigi 10 kun bo'lsa, omborda keragidan ancha ko'p tovar yotibdi.

Hisobni oy yoki chorak uchun qilsangiz, 365 o'rniga davr uzunligini oling: oy uchun 30, chorak uchun 90 kun.

Ikki xil "kun"

Bu atama ikki ma'noda ishlatiladi, ularni aralashtirmang.

Birinchisi — o'tmishga qarab: tovar o'rtacha necha kun yotgan. Bu yuqoridagi formula bo'lib, omborning umumiy sog'lig'ini baholaydi.

Ikkinchisi — oldinga qarab, ya'ni qoplash kunlari: hozirgi qoldiq nechta kunlik sotuvga yetadi. Formula: qoldiq ÷ o'rtacha kunlik sotuv. Misol: javonda 600 dona bor, kuniga o'rtacha 20 dona sotiladi, demak 30 kunga yetadi. Yetkazib berish 12 kun bo'lsa, yangi buyurtmani 30 − 12 = 18 kun ichida berish kerak. Birinchi ko'rsatkich tahlil uchun, ikkinchisi kundalik buyurtma uchun.

Yaroqlilik muddati bilan solishtiring

Zaxira kunlarining eng xavfli tomoni oziq-ovqat, dori va kosmetikada ko'rinadi. Faraz qilaylik, yaroqlilik muddati 90 kun bo'lgan mahsulotning zaxirasi 120 kunlik sotuvga teng. Demak, 90 kunda sotuvning 90 ÷ 120 = 75 foizi bajariladi, taxminan to'rtdan bir qismi esa muddati o'tib qoladi. Amalda bundan ham yomon: xaridor muddati tugashiga bir-ikki kun qolgan mahsulotni olmaydi, shuning uchun haqiqiy sotuv oynasi qisqaroq.

Maqsadli kunlarni toifa bo'yicha belgilang

"Qancha kun yaxshi?" degan savolning universal javobi yo'q. Mantiqiy asos esa bor: kerakli zaxira kunlari = yetkazib berish muddati + buyurtmalar orasidagi interval + xavfsizlik zaxirasi kunlari. Masalan, yetkazib berish 10 kun, buyurtmani haftada bir beramiz (7 kun), xavfsizlik zaxirasi 3 kun: 10 + 7 + 3 = 20 kun. Shundan ortig'i — keraksiz yotgan pul.

Taxminiy yo'nalish uchun: tez sotiladigan oziq-ovqatda bir necha hafta, maishiy kimyo va kosmetikada ikki oyga yaqin, qurilish materiallari va texnikada uch-to'rt oygacha bo'lishi mumkin. Bu faqat namuna; o'z yetkazib beruvchilaringiz va talabingizga qarab belgilang.

Maqsadga erishsangiz, bo'shaydigan pulni hisoblash oson. Zaxira kunlarini 91 dan 70 ga tushirsangiz, o'rtacha zaxira 70 × 3,29 ≈ 230 mln so'm bo'ladi. Demak, taxminan 70 mln so'm bo'shaydi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

• Faqat umumiy raqamga qarash. Omborning o'rtacha 91 kuni ichida bir toifa 20 kunda, boshqasi 250 kunda yotgan bo'lishi mumkin. Toifalar va ABC guruhlari bo'yicha ham hisoblang.
• Sotuvi bo'lmagan tovarni unutish. Bunday tovar uchun kunlar cheksiz bo'lib chiqadi, shuning uchun uni umumiy o'rtachaga qo'shmang, alohida ro'yxat qiling: 90, 180 va 365 kundan beri sotilmaganlar.
• Sotuv narxi bilan hisoblash. Tannarx ishlatilsin, aks holda kunlar kamayib ko'rinadi.
• Yil oxiridagi qoldiqni o'rtacha deb olish. Bayram oldidan to'plangan zaxira natijani oshirib yuboradi.
• Har oy turli kunlar sonini (360, 365, ish kunlari) ishlatish. Birini tanlab, doim shuni qo'llang.

Xulosa

Zaxira kunlari raqamni inson tiliga tarjima qiladi va "pul omborda necha kun yotadi" degan savolga to'g'ridan-to'g'ri javob beradi. Lekin u ishonchli qoldiq va to'g'ri tannarx bilan hisoblansa ma'noli. CountLab inventarizatsiya natijalarini zaxira kunlari, ABC/XYZ tahlili va siklik sanoq rejasi bilan birlashtirib, qaysi tovarni qisqartirish va qaysini tez-tez tekshirish kerakligini ko'rsatadi.