Tovar tugab qolish foizi (stock-out)

Eng qimmat sotuv — amalga oshmagan sotuv. Javondan tovar topolmay ketib qolgan xaridor hisobotda ko'rinmaydi: 1C'da "sotilmadi" degan qator yo'q, daromad shunchaki kamroq chiqadi. Stock-out ko'rsatkichi shu ko'rinmas yo'qotishni raqamga aylantiradi: mijoz kelgan paytda tovar omborda yoki javonda bo'lmagan kunlarning ulushi.

Formula va misol

Stock-out foizi = tovar mavjud bo'lmagan kunlar soni ÷ davrdagi kunlar soni × 100.

Misol: 30 kunlik oyda tovar 4 kun bo'lmagan. 4 ÷ 30 × 100 ≈ 13,3 foiz. Demak, oyning deyarli har yettinchi kunida xaridor bu tovarni topa olmagan.

Butun assortiment uchun "pozitsiya-kun" hisobini ishlating. Faraz qilaylik, 200 ta faol pozitsiya bor va har kuni o'rtacha 14 tasi yo'q. Oy davomida 200 × 30 = 6000 pozitsiya-kun bor, ulardan 14 × 30 = 420 tasida tovar yo'q. 420 ÷ 6000 = 7 foiz. Faol pozitsiya deganda oxirgi davrda sotuvi bo'lgan tovarlar nazarda tutiladi; umuman sotilmaydigan tovarlarni bu hisobga qo'shmang.

Oylik o'rtacha raqam muammoni silliqlab yuborishi mumkin, shuning uchun uni haftalik ham kuzating. Masalan, oy bo'yicha 7 foiz yomon ko'rinmaydi, lekin bayram oldidagi haftada ko'rsatkich 20 foizga chiqqan bo'lsa, aynan shu hafta eng ko'p sotuv yo'qotilgan.

Yo'qotilgan sotuvni baholash

Foiz o'zi hech kimga ta'sir qilmaydi, so'mdagi miqdor esa ta'sir qiladi. Taxminiy formula: yo'qotilgan sotuv ≈ o'rtacha kunlik sotuv × tugab qolgan kunlar × narx.

Misol: tovar kuniga o'rtacha 25 dona sotiladi, narxi 40 000 so'm, 4 kun bo'lmagan. 25 × 4 = 100 dona yo'qotilgan, bu 100 × 40 000 = 4 mln so'm tushum. Narxdagi foyda ulushi (marja) 25 foiz bo'lsa, foydadan yo'qotish 1 mln so'm.

Bu baho yuqori chegara hisoblanadi: ba'zi mijozlar ertasigacha kutadi, ba'zilari o'xshash tovarni oladi. Shunga qaramay, ko'lamni tushunish uchun yetarli. Hisobga kirmaydigan narsa — mijozning ishonchi: bir necha marta bo'sh qaytgan xaridor boshqa do'konga o'tib ketishi mumkin.

Ma'lumotdagi tuzoqlar

1C ko'pincha kun oxiridagi qoldiqni saqlaydi. Stock-out hisobida bir necha muammo uchraydi:

• Tovar kun o'rtasida tugab, tushdan keyin kelgan bo'lsa, kun oxirgi qoldig'i nol bo'lmaydi, lekin ertalabki mijoz ketib qolgan. Qoidani aniqlab oling: masalan, "kun oxirida qoldiq o'rtacha kunlik sotuvdan kam bo'lsa, tugagan deb hisoblaymiz".
• Hisobda bor, javonda yo'q. Tizim 5 dona ko'rsatadi, aslida nol, shuning uchun stock-out ko'rinmaydi. Bu qoldiq aniqligi muammosi, uni faqat sanoq ochib beradi.
• Mavsumdan tashqari davr. Sotuvi tabiiy ravishda to'xtagan tovarni stock-out deb hisoblamang.

Sabablar va ABC bo'yicha ustuvorlik

Tovar tugashining odatiy sabablari: yetkazib berishning kechikishi, qayta buyurtma nuqtasining past belgilangani, talabning keskin o'sishi (aksiya, bayram oldi), qabulxonada turib qolgan yuk va noaniq qoldiq.

Barcha tovarga bir xil e'tibor berish shart emas. A guruhidagi tovarning bir kunlik yo'qligi C guruhidagi tovarning o'n kunlik yo'qligidan qimmatroq bo'lishi mumkin. Shuning uchun A guruhi uchun qat'iy chegara belgilang (masalan, stock-out ikki foizdan oshmasin), C guruhida esa nolga intilmang: bu juda ko'p zaxira talab qiladi.

Qanday kamaytirish mumkin

1. Eng ko'p tugaydigan o'nta tovar ro'yxatini tuzing.
2. Har biri uchun sababni aniqlang: yetkazib berish kechikdimi yoki buyurtma nuqtasi pastmi.
3. Qayta buyurtma nuqtasi va xavfsizlik zaxirasini yangidan hisoblang. Misol: kunlik sotuv 25 dona, yetkazib berish 8 kun, xavfsizlik zaxirasi 30 dona bo'lsa, nuqta 25 × 8 + 30 = 230 dona. Qoldiq shu raqamdan pasayishi bilan buyurtma berilishi kerak.
4. Ogohlantirish kiriting: qoplash kunlari yetkazib berish muddatidan kam bo'lganda tovar "xavf" ro'yxatiga tushsin.
5. Bayram va aksiyalar oldidan talabni alohida rejalashtiring, o'tgan yilning shu davri bilan solishtirib.

Xulosa

Stock-out foizi ko'rinmas yo'qotishni ko'rinadigan qiladi, lekin faqat ishonchli qoldiq bilan. "Hisobda bor-u javonda yo'q" holatlari tahlilni buzadi, shuning uchun avval qoldiqlarni sanoq bilan tekshirish kerak. CountLab inventarizatsiya natijalarini ABC/XYZ tahlili bilan birlashtirib, qaysi tovarda tugab qolish eng qimmatga tushayotganini ko'rsatadi.