Qoldiq aniqligi qanday hisoblanadi

Inventarizatsiyadan keyin eng ko'p beriladigan savol: "Bizning omborda qoldiq qanchalik to'g'ri?" Javob bitta foiz ko'rinishida bo'lishi kerak. Qoldiq aniqligi shu foizni beradi, uni hisoblash uchun murakkab dastur kerak emas — sanoq natijalari va bir nechta kelishuv yetarli. Asosiysi, kelishuvlarni boshidan aniq belgilab olish.

Asosiy formula

Qoldiq aniqligi = (hisob bilan mos kelgan pozitsiyalar soni ÷ sanalgan pozitsiyalar soni) × 100.

Pozitsiya — bitta nomenklatura birligi, ya'ni bitta artikul. Misol: kichik ulgurji omborda 400 ta pozitsiya sanaldi. 372 tasida 1C'dagi qoldiq javondagi bilan bir xil chiqdi, 28 tasida farq bor. Aniqlik = 372 ÷ 400 × 100 = 93 foiz. Boshqacha aytganda, har o'n to'rt-o'n beshinchi pozitsiyada hisob haqiqatdan farq qiladi.

Bo'luvchi — aynan sanalgan pozitsiyalar, butun nomenklatura emas. Agar 5000 ta artikuldan 400 tasi sanalgan bo'lsa, 93 foiz faqat shu 400 taga tegishli. Qolganlari haqida xulosa chiqarish uchun namuna tasodifiy bo'lishi kerak, faqat qulay yoki oldingi javonlar emas.

"Mos keldi" nimani anglatadi

Bu eng muhim kelishuv, chunki foiz shunga bog'liq. Ikki yo'l bor:

• Qat'iy usul: hisob va fakt aynan teng bo'lsagina pozitsiya mos hisoblanadi. Dori-darmon, elektronika va boshqa qimmat tovarlar uchun shu to'g'ri.
• Ruxsat etilgan og'ish: masalan, ikki foiz yoki uch dona. Sochiluvchan va tarozida o'lchanadigan tovarlar — un, shakar, sement, mix — uchun bu amaliy, chunki to'kilish va tarozi xatosi tabiiy farq beradi.

Misol: 1C'da 500 kg guruch bor, sanoqda 497 kg chiqdi. Qat'iy usulda bu nomuvofiqlik. Bir foiz (5 kg) ruxsat bilan esa pozitsiya mos. Qaysi qoidani tanlasangiz ham, yozib qo'ying va har safar bir xil qo'llang, aks holda turli oylar natijasini solishtirib bo'lmaydi.

Qiymat bo'yicha aniqlik

Pozitsiyalar bo'yicha hisob qiymatni ko'rsatmaydi: bir dona yetishmayotgan arzon mix bilan uch dona yetishmayotgan telefon bir xil "nomos" hisoblanadi. Shuning uchun ikkinchi ko'rsatkich ham kerak.

Qiymat bo'yicha aniqlik = 100 − (farqlarning mutlaq yig'indisi ÷ hisobdagi qoldiq qiymati × 100).

Misol: hisobdagi qoldiq 480 mln so'm. Kamomadlar jami 9 mln, ortiqchalar jami 5,4 mln so'm. Mutlaq yig'indi 9 + 5,4 = 14,4 mln. 14,4 ÷ 480 = 3 foiz, demak aniqlik 97 foiz.

Muhim: kamomad va ortiqchani bir-biridan ayirmang. Ayirsangiz, 9 − 5,4 = 3,6 mln chiqadi, bu atigi 0,75 foiz, aniqlik esa 99,25 foiz bo'lib ko'rinadi. Aslida esa bir tovar kam, boshqasi ortiq — o'xshash artikullar almashib ketgan, va bu yolg'on xotirjamlik beradi.

Excel'da hisoblash

Jadval tuzing: A ustunida artikul, B ustunida hisobdagi qoldiq, C ustunida sanoq natijasi. D ustunida pozitsiya mos kelganini 1, kelmaganini 0 bilan belgilang. Ikki foiz ruxsat bilan formula shunday: IF(ABS(C2−B2) ≤ 0,02 × B2; 1; 0). Qat'iy usulda: IF(C2=B2; 1; 0). Keyin aniqlik = SUM(D2:D401) ÷ COUNT(C2:C401). Formulalarda ajratuvchi (vergul yoki nuqtali vergul) Excel sozlamasiga bog'liq.

Xuddi shu jadvalga E ustun qo'shib, har bir farqning so'mdagi qiymatini hisoblang: farq × tannarx. Shunda ikkala aniqlik bir varaqda bo'ladi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

• Sanoq paytida harakat to'xtatilmagan: ertalab sanalgan tovar tushdan keyin jo'natilgan, farq "paydo bo'ladi".
• Faqat tez aylanadigan tovarni sanash: natija butun ombor uchun ishonchsiz.
• Nol qoldiqlarni tashlab yuborish: "hisobda nol, javonda bor" holatlar eng ko'p yashirinadigan joy.
• Sababni yozmaslik: foiz bor, lekin tuzatish uchun asos yo'q.
• Joyni hisobga olmaslik: tovar bor, lekin boshqa katakda — terishda baribir topilmaydi.

Aniqlikni bir marta emas, muntazam o'lchang: qimmat va tez sotiladigan tovarlarni tez-tez, qolganlarini kamroq sanash ko'p hollarda yetarli.

Xulosa

Qoldiq aniqligi — oddiy nisbat, lekin ishonchli bo'lishi uchun "mos keldi" qoidasi, tanlama va qiymat bo'yicha ikkinchi ko'rsatkich oldindan kelishilgan bo'lishi kerak. Natijani sabablar bilan birga ko'rsangiz, foiz amaliy qarorga aylanadi. CountLab inventarizatsiya natijasidan aniqlikni ham pozitsiya, ham qiymat bo'yicha hisoblab, farqlar sababini toifa va zonalar kesimida ko'rsatishga yordam beradi.