Toifalar bo'yicha aylanish va marja: pul qayerda ishlaydi

Aylanish koeffitsiyenti tovar qanchalik tez sotilishini ko'rsatadi, lekin pul qancha foyda keltirishini aytmaydi. Ichimliklar juda tez aylanadi, ammo har bir so'mdan juda oz marja qoladi. Kosmetika sekin aylanadi, lekin marjasi baland. Qaysi toifaga ko'proq pul solish kerakligini bilish uchun tezlik bilan daromadni birga ko'rish kerak. Buning uchun GMROI ishlatiladi: yalpi marja ÷ o'rtacha zaxira (tannarxda). U zaxiraga solingan har bir so'm yiliga necha so'm marja keltirganini ko'rsatadi.

Hisoblash tartibi

Toifa bo'yicha yillik ma'lumot kerak: sotuv, tannarx va o'rtacha zaxira. Yalpi marja = sotuv − tannarx. O'rtacha zaxirani yil oxiridagi qoldiqdan emas, oy oxiridagi qoldiqlarning o'rtachasidan oling: mavsumiy toifada yil oxiridagi qoldiq haqiqatni buzadi. Zaxirani sotuv narxida emas, tannarxda baholang, aks holda ko'rsatkich ikkala tomondan buziladi. Oxirida tekshiring: toifalar marjalarining yig'indisi umumiy marjaga, zaxiralar yig'indisi umumiy zaxiraga teng bo'lishi kerak. Teng kelmasa, biror tovar noto'g'ri toifaga kiritilgan yoki hisobda toifasi yo'q.

Misol: to'rt toifa

Million so'mda, bir yil uchun:

• Maishiy kimyo: sotuv 600, tannarx 480, o'rtacha zaxira 60. Marja 120, aylanish 480 ÷ 60 = 8,0, GMROI 120 ÷ 60 = 2,0.
• Ichimliklar: sotuv 900, tannarx 810, zaxira 54. Marja 90, aylanish 15,0, GMROI 90 ÷ 54 = 1,67.
• Kosmetika: sotuv 400, tannarx 260, zaxira 130. Marja 140, aylanish 2,0, GMROI 140 ÷ 130 = 1,08.
• Maishiy texnika: sotuv 500, tannarx 400, zaxira 100. Marja 100, aylanish 4,0, GMROI 1,0.

Jami sotuv 2 400, tannarx 1 950, marja 450, zaxira 344. Umumiy aylanish 1 950 ÷ 344 = 5,7, GMROI 450 ÷ 344 = 1,31.

Natijani o'qish

Ichimliklar eng tez aylanadi (zaxira taxminan 24 kunga yetadi), lekin GMROI bo'yicha kimyo ularni ortda qoldiradi: 2,0 ga qarshi 1,67. Kosmetikaning marjasi eng baland, 35 foiz, ammo tovar o'rtacha 183 kun yotgani uchun GMROI atigi 1,08. Texnika 1,0 bilan eng past: zaxiraga solingan har bir so'm yiliga bor-yo'g'i 1 so'm marja keltiryapti.

Zaxiradagi pul ulushini marja ulushi bilan solishtiring. Kosmetika zaxira pulining 37,8 foizini band qiladi, marjaning esa 31,1 foizini beradi. Texnika 29,1 foiz pul oladi, 22,2 foiz marja qaytaradi. Kimyo 17,4 foiz pul bilan marjaning 26,7 foizini yaratyapti. Bu taqqoslash pulni qayerga ko'chirish kerakligini ko'rsatadi.

Qaror qanday chiqadi

Qoida oddiy: GMROI past toifada zaxirani kamaytiring, baland va talabi o'sayotgan toifada kengaytiring. Faraz qilaylik, kosmetikada sotuv va marjani saqlab, zaxirani 130 dan 100 mln so'mga tushirish mumkin. GMROI 140 ÷ 100 = 1,4 ga ko'tariladi, bo'shagan 30 mln so'm esa kimyo yoki boshqa yaxshi ishlayotgan toifaga o'tadi. Kamaytirish yo'li: eng sekin pozitsiyalarni qisqartirish va ortiqcha chuqur xavfsizlik zaxirasini olib tashlash.

Toifa bo'yicha qaror tayyor bo'lgach, pozitsiyalar darajasiga tushing. Kosmetikani zaxira qiymati bo'yicha tartiblang va ikkita ro'yxat tuzing: oxirgi 90 kunda sotilmaganlar va aylanishi toifa o'rtachasidan past bo'lganlar. Qisqartirishni shu ro'yxatlardagi eng qimmat pozitsiyalardan boshlang. Buyurtmani birdaniga to'xtatmang: avval qayta buyurtma nuqtasini pasaytiring, so'ng mavjud qoldiqni sotuv hisobiga tushiring va natijani uch oydan keyin GMROI bilan tekshiring.

Ehtiyot choralari

• Ichimliklar kabi marjasi kam tovar mijozni olib keladi. Uni faqat GMROI past deb chiqarib tashlamang, mijoz oqimi bilan birga baholang.
• Yalpi marja odatda kamomad, qaytarish va saqlash xarajatlarini o'z ichiga olmaydi. Ular katta toifada haqiqiy foyda kamroq bo'ladi.
• Toifa juda keng bo'lsa, ichidagi farq ko'rinmay qoladi. Eng katta toifalarda A guruhdagi pozitsiyalarni alohida ko'ring.

Xulosa

Aylanish tezlikni, marja daromadni ko'rsatadi, GMROI esa ikkalasini bitta raqamga jamlaydi. Hisob to'g'ri chiqishi uchun qoldiq va tannarx ishonchli bo'lishi kerak. CountLab inventarizatsiya orqali qoldiqni tasdiqlaydi, ABC/XYZ tahlili bilan toifa ichidagi eng muhim pozitsiyalarni ajratadi, boshqaruv hisobotida esa zaxira va marjani yonma-yon ko'rsatadi.