ABC va XYZ ni birga: to'qqiz katakli matritsa

ABC-tahlil tovarning qiymatini, XYZ-tahlil esa talabning barqarorligini baholaydi. Ikkalasini alohida ishlatish foydali, lekin birga ishlatganda ular har bir tovar uchun amaliy javob beradi: qancha zaxira saqlash, qanchalik tez-tez sanash va buyurtmani qanday berish. Natija — to'qqiz katakli matritsa: qiymat uch daraja (A, B, C), barqarorlik uch daraja (X, Y, Z).

To'qqiz katak va ularning siyosati

• AX — qimmatli va barqaror. Avtomatik qayta buyurtma, kichik xavfsizlik zaxirasi, tez-tez va kichik partiyalar. Eng oson va eng foydali katak.
• AY — qimmatli, talab tebranadi. O'rtacha xavfsizlik zaxirasi, prognozni haftada bir ko'rib chiqish.
• AZ — qimmatli, talab keskin o'zgaradi. Eng qiyin katak. Yetkazib beruvchi bilan tezkor kelishuv, har kunlik nazorat, talab sakrashining sababini aniqlash: aksiyami yoki yirik mijozmi?
• BX va BY — standart qayta buyurtma nuqtasi va o'rtacha zaxira.
• BZ — zaxirani cheklang, iloji bo'lsa buyurtma ostiga ishlang.
• CX — oddiy qoida, katta partiya, kam sanoq. Qiymati past, shuning uchun saqlash xarajati ham kichik.
• CY — minimal zaxira, soddalashtirilgan nazorat.
• CZ — assortimentdan chiqarish yoki faqat buyurtma ostiga sotish. Pul qotib qoladigan asosiy joy.

Misol: 300 pozitsiyali do'kon

Faraz qilaylik, ikkala tahlil o'tkazilib, pozitsiyalar kataklar bo'yicha shunday taqsimlandi: AX 25, AY 20, AZ 8, BX 30, BY 45, BZ 25, CX 40, CY 55, CZ 52. Jami 300 ta.

A guruhida 53 pozitsiya bor (taxminan 18 foiz), ammo ular sotuvning asosiy qismini beradi. Shundan faqat 8 tasi, ya'ni AZ katagi, jami pozitsiyaning 3 foizga yaqini, eng ko'p tahlilchi vaqtini talab qiladi. AY bilan birga 28 ta pozitsiya haftalik ko'rikka olinadi: bu bitta odam uchun bajariladigan ish.

Pastki o'ng burchakda CZ katagi: 52 pozitsiya, ya'ni assortimentning 17 foizi. Ular kam daromad keltiradi va talabi tartibsiz. Har biri bo'yicha qaror qiling: sotuvini to'xtatish, qoldig'ini chegirma bilan sotish yoki faqat buyurtma ostiga o'tkazish. Shu yerdan bo'shagan pul AX katagidagi tovarlar zaxirasiga yo'naltirilishi mumkin.

Matritsa sanoq rejasini ham osonlashtiradi. A guruhini oyiga bir marta (53 pozitsiya), B guruhini chorakda bir marta (oyiga taxminan 33), C guruhini yilda ikki marta (oyiga taxminan 25) sanasangiz, jami oyiga 110 ga yaqin pozitsiya chiqadi, ya'ni ish kuniga o'rtacha 5 tadan. Bu bitta omborchi uchun ortiqcha yuk emas, butun omborni esa yopib qo'yib, bir kunda sanash shart bo'lmaydi.

To'qqiz katakni uch amaliy guruhga soddalashtiring

To'qqizta alohida qoidani eslab qolish qiyin, shuning uchun kataklarni uchga birlashtiring:

1. Avtomatlashtiring: AX, BX, CX. Talab barqaror, qaror oddiy qoidaga bog'liq.
2. Diqqat bilan boshqaring: AY, AZ, BY. Qiymat yoki tebranish katta, tahlilchi vaqti shu yerga ketadi.
3. Qisqartiring yoki buyurtma ostiga o'tkazing: BZ, CY, CZ. Zaxirani cheklab, pulni bo'shating.

Excel'da qurish

1. ABC va XYZ guruhlarini alohida hisoblang va har bir tovarga ikkita harf biriktiring.
2. Ikki harfni birlashtiring: A2 & B2 formulasi "AX" kabi kod beradi.
3. Pivot jadval yarating: qatorlarda ABC, ustunlarda XYZ, qiymat sifatida pozitsiyalar soni va sotuv summasi.
4. Har bir katak yoniga siyosatni qisqa yozib qo'ying: kim, qachon, qanday qoida bilan.

Tez-tez uchraydigan xatolar

• Matritsani bir marta tuzib qo'yish. Tovarlar kataklar orasida ko'chib yuradi, shuning uchun har chorakda yangilang.
• Iflos nomenklatura bilan ishlash. Bitta tovar ikki yozuvda bo'lsa, sotuvi bo'linib ketadi va noto'g'ri katakka tushadi.
• AZ ni faqat katta zaxira bilan hal qilish. Qimmat tovarda katta zaxira katta qotgan pul demak; avval talab nega beqarorligini aniqlang.
• CZ ni tekshirmay o'chirish. Ba'zi bunday tovarlar boshqa tovar bilan birga olinadi, shuning uchun qo'shma sotuvni tekshiring.
• Hamma to'qqiz katak uchun alohida batafsil ko'rsatma yozishga urinish. Uch guruh yetarli.

Xulosa

Matritsa murakkab tahlilni uch-to'rtta qarorga aylantiradi: nimani avtomatlashtirish, nimaga e'tibor berish, nimani qisqartirish. U to'g'ri ishlashi uchun sotuv ma'lumoti va qoldiqlar ishonchli bo'lishi shart. CountLab ABC/XYZ matritsasini inventarizatsiya natijalari bilan birga tuzib, siklik sanoq rejasini va boshqaruv hisobotini tayyorlashga yordam beradi.