Xarid rejasi: bashoratdan buyurtma miqdorigacha

Xarid rejasini ko'pincha "o'tgan oy qancha olgan bo'lsak, shuncha olamiz" qoidasi bilan tuzishadi. Talab o'zgarganda bu usul yo yetishmovchilik, yo ortiqcha zaxira beradi. Yaxshi reja talab bashoratidan, yetkazib berish muddatidan hamda omborda va yo'lda turgan tovardan hisoblanadi. Natijada har bir tovar bo'yicha taxminiy emas, aniq buyurtma miqdori chiqadi.

Formula

Buyurtma = kunlik talab × (yetkazib berish muddati + buyurtmalar orasidagi davr) + xavfsizlik zaxirasi − omborda mavjud qoldiq − yo'ldagi buyurtma.

Natija manfiy chiqsa, buyurtma nolga teng. Musbat bo'lsa, uni qadoq hajmiga (quti, palet) yaxlitlang. Buyurtmalar orasidagi davr — rejani qanchalik tez-tez qayta ko'rishingiz: har hafta yoki har ikki haftada.

Har bir had o'z vazifasiga ega. Kunlik talab, muddat va davr birgalikda zaxira necha kunga yetishi kerakligini beradi. Xavfsizlik zaxirasi bashoratdagi xatoni yopadi. Omborda va yo'lda turgan tovar esa allaqachon bor, uni ikkinchi marta sotib olish shart emas. Shu qismlardan birini unutsangiz, reja buziladi.

Bitta tovar misolida

So'nggi uch oyda sotuv 420, 480 va 450 dona bo'lgan. O'rtacha 450, ya'ni kuniga 15 dona. Yetkazib berish 10 kun, buyurtmani har 14 kunda beramiz: 24 kunlik talab 15 × 24 = 360 dona. Xavfsizlik zaxirasi olti kunlik talabga teng, ya'ni 90 dona. Omborda 140 dona bor, yo'lda yana 100 dona.

Buyurtma = 360 + 90 − 140 − 100 = 210 dona. Qadoq 24 donalik bo'lsa, 210 ÷ 24 = 8,75, ya'ni 9 qadoq yoki 216 dona buyurtma qilinadi.

Bashoratni to'g'rilash

• Tovar tugagan kunlarni hisobga oling. Oxirgi oyda 450 dona sotilgan, lekin tovar 6 kun omborda bo'lmagan bo'lsa, haqiqiy talab 450 ÷ 24 = 18,75 dona/kun. Uni 15 deb olsangiz, har safar kam buyurtma berasiz va tovar yana tugaydi.
• Bir martalik yirik buyurtmalarni (masalan, tender yoki bitta katta mijoz) o'rtachadan chiqarib tashlang.
• Mavsum va aksiyani qo'shing. Bayram yaqin bo'lib, o'tgan yillar talab 20 foiz oshishini ko'rsatgan bo'lsa, 360 × 1,2 = 432. Unda buyurtma 432 + 90 − 140 − 100 = 282, ya'ni 12 qadoq (288 dona).
• Qoldiq aniqligini tekshiring. Hisobdagi 140 dona aslida 110 bo'lsa, buyurtma 30 donaga kam bo'ladi. Formula to'g'ri bo'lsa ham, noto'g'ri qoldiq natijani buzadi.

Butun assortiment uchun tartib

Excelda har bir tovar uchun bitta qator oching: kunlik talab, muddat, davr, xavfsizlik zaxirasi, qoldiq, yo'ldagi buyurtma, qadoq va hisoblangan buyurtma. Ko'rib chiqish chastotasini ABC bo'yicha farqlang: A tovarlarni haftada, B ni ikki haftada, C ni oyda bir marta, yirik partiyalar bilan. Barcha buyurtmalar yig'indisini mavjud pul bilan solishtiring. Pul yetmasa, avval A tovarlar ta'minlansin. Yetkazib beruvchining minimal buyurtmasi va yetkazib berish kunlarini ham hisobga oling: bir yetkazib beruvchining bir necha tovarini bitta buyurtmaga birlashtirsangiz, yo'l xarajati kamayadi, lekin ayrim tovarlar rejadan ortiqcha kelishi mumkin. Bunday ortiqchani keyingi buyurtmadan ayirib boring.

Bashorat xatosini kuzating

Har oy bashorat bilan haqiqiy sotuvni solishtiring: xato = |haqiqiy − bashorat| ÷ haqiqiy. Bashorat 360, haqiqiy sotuv 395 bo'lsa, xato 35 ÷ 395 = 8,9 foiz. Xato doim bir tomonga og'sa (har safar kam), muammo formulada emas, kiritilayotgan ma'lumotda yoki xavfsizlik zaxirasida. Xatosi katta tovarlarga zaxirani oshiring yoki ularni XYZ tahlilida Z guruhi sifatida alohida boshqaring. Xatoni A tovarlar bo'yicha alohida hisoblang, chunki ularning xatosi pulga eng ko'p ta'sir qiladi. Rahbarga ko'rsatish uchun bitta jadval yetarli: bashorat, haqiqiy sotuv va xato foizi.

Xulosa

Xarid rejasi uch narsaga tayanadi: to'g'ri talab, to'g'ri qoldiq va hisobga olingan yo'ldagi buyurtma. CountLab inventarizatsiya orqali qoldiqni tasdiqlaydi, ABC/XYZ tahlili bilan qaysi tovarlarga ko'proq e'tibor kerakligini ajratadi, boshqaruv hisobotida esa reja uchun zarur raqamlarni jamlaydi.