Qaytarishlar tahlili: sabab, tovar va yetkazib beruvchi bo'yicha

Onlayn savdo, Telegram-do'kon va marketpleyslar ko'payishi bilan qaytarilgan tovar omborning doimiy oqimiga aylandi. Ko'pchilik uni sotuvning "yon ta'siri" deb qabul qiladi va faqat umumiy sonni sanaydi. Lekin qaytarishlar tahlili uchta savolga javob beradi: nima uchun qaytyapti, qaysi tovar va yetkazib beruvchidan, va bu omborning o'z ishiga qanchalik bog'liq. Javoblar turli bo'limlarga turli vazifa beradi.

Ulushni to'g'ri hisoblash

Qaytarish ulushi = qaytarilgan dona ÷ sotilgan dona. Asosiy xato: shu oyning qaytarishini shu oyning sotuviga bo'lish. Qaytarish odatda sotuvdan bir necha kun yoki hafta keyin keladi, shuning uchun fevraldagi qaytarishlarning bir qismi yanvarda sotilgan tovarga tegishli. To'g'risi: sotuv davriga bog'lang, ya'ni yanvarda sotilgan tovardan qancha vaqt ichida qancha qaytganini yozing. Qaytarish muddati tugagach, ulush o'zgarishdan to'xtaydi va uni ishonch bilan taqqoslash mumkin.

Misol uchun, yanvarda 1 000 dona sotildi. Yanvarning o'zida 30 tasi qaytdi, fevralda yana 15 tasi: jami 45 dona, ya'ni 4,5 foiz. Fevral hisobotiga qarasangiz, yanvar qaytarishlari fevral sotuviga "yopishib" qoladi va ulush noto'g'ri chiqadi.

Misol: sabab bo'yicha

Bir oyda 3 000 dona sotilgan va 120 dona qaytgan: ulush 120 ÷ 3 000 = 4,0 foiz. Sabablar bo'yicha:

• Nuqsonli yoki shikastlangan: 36 dona, 30 foiz.
• Mijoz o'lcham yoki modelni noto'g'ri tanlagan: 30, 25 foiz.
• Tavsifga mos kelmagan: 24, 20 foiz.
• Fikri o'zgargan: 18, 15 foiz.
• Ombor xatosi (boshqa tovar yuborilgan): 12, 10 foiz.

Sabablar toifaga qarab farq qiladi, shuning uchun jadvalni toifa bo'yicha ham tuzing. Sabab har bir bo'limga o'z vazifasini beradi. Nuqson — yetkazib beruvchi bilan masala. O'lcham va tavsif — sayt kartasi va o'lchamlar jadvalini tuzatish. Fikri o'zgarishi — qaytarish siyosatining natijasi. Ombor xatosi esa faqat 12 dona, lekin aynan shu qismni siz o'zingiz bevosita kamaytira olasiz: terishda skaner bilan tasdiqlash yetarli.

Yetkazib beruvchi bo'yicha

Bir xil ma'lumotni yetkazib beruvchilar kesimida ko'ring:

• A yetkazib beruvchi: 1 000 dona sotilgan, 70 qaytgan, 7,0 foiz.
• B yetkazib beruvchi: 1 200 sotilgan, 30 qaytgan, 2,5 foiz.
• C yetkazib beruvchi: 800 sotilgan, 20 qaytgan, 2,5 foiz.

A sotuvning uchdan bir qismini (33 foiz) tashkil qiladi, qaytarishning esa 70 ÷ 120 ≈ 58 foizini beradi. Faraz qilaylik, 36 nuqsonli tovardan 30 tasi aynan A dan kelgan. Endi raqamlarga tayanib, yetkazib beruvchiga shikoyat qilish, narxni tushirish yoki sifat kafolati so'rash mumkin. Bir oy kam, kamida uch oylik ma'lumotni birga ko'ring, ayniqsa sotuv hajmi kichik bo'lsa.

Qaytarishning narxi

Qaytarish faqat yo'qotilgan sotuv emas. Unga yo'l, qabul, tekshiruv va qayta qadoqlash ham qo'shiladi. Faraz qilaylik, bitta qaytarishga o'rtacha 35 000 so'm ketadi: 120 × 35 000 = 4,2 mln so'm oyiga, qayta sotib bo'lmaydigan tovar zarari hisobga olinmagan holda. Shu summani sabablar bo'yicha taqsimlasangiz, qaysi yo'nalishni birinchi tuzatish kerakligi ko'rinadi. Narxga yana bir qism kiradi: tovar tekshiruvda yotgan kunlarda sotilmaydi va pul band turadi.

Qaytgan tovar omborda qayerga boradi

Qaytgan tovar uchun alohida holat va joy bo'lsin: "tekshiruvda". Tekshiruvdan keyin to'rt yo'ldan biri: sotuvga qaytarish, ta'mirlash yoki qayta qadoqlash, brak sifatida hisobdan chiqarish, yetkazib beruvchiga qaytarish. Agar nuqsonli tovar to'g'ridan-to'g'ri javonga qo'yilsa, u yana sotilib, yana qaytadi. Agar qaytish umuman hujjatlashtirilmasa, sanoqda ortiqcha yoki kamomad paydo bo'ladi: tovar fizik jihatdan bor, hisobda yo'q. Tovar "tekshiruvda" holatida uch kundan ortiq turmasin: aks holda pul va joy yana qotib qoladi.

Xulosa

Qaytarishlar tahlili "qancha qaytdi" dan "nega, kimning vazifasi va qanchaga tushdi" ga o'tish demak. CountLab inventarizatsiya va farqlar tahlili orqali qaytarish bilan bog'liq hisob xatolarini sanoq natijalaridan ajratadi, boshqaruv hisobotida esa sabab va yetkazib beruvchi kesimini beradi.